Ορφέας ήταν γιος του Οίαγρου, βασιλιά της Θράκης και της Καλλιόπης, της Μούσας της επικής ποίησης γεννήθηκε στο όρος Ελικών στα Λείβηθρα και δάσκαλος του στην μουσική ήταν ο Απόλλωνα, που του έδωσε τη λύρα του ως δώρο.

Η Ευρυδίκη η αγαπημένη συζηγος του τραγικού ήρωα δραπετεύοντας από τον Σάτυρο Αρισταίο, δαγκώθηκε από ένα φίδι και πέθανε. Αλλόφρων ο Ορφέας έπαιξε με τη λύρα του τοσο συγκινητικά τραγούδια και τραγούδησε με τόσο θρηνο που όλες οι νύμφες και οι θεοί έκλαψαν. Ο Ορφέας αποφάσισε να κατέβει στον κάτω κόσμο και με τη μουσική του απάλυνε την καρδιά του κερβερου και ράγισε την καρδιά της της Περσεφόνης που ικετευσε τον Άδη να επιστρέψει την Ευρυδίκη στη γή των Ζωντανων.
Ο Αδης συμφωνησε με τον όρο πως έπρεπε να περπατά μπροστά αυτός και να τον ακολουθεί η Ευριδική και να μην κοιτάξει πίσω του μέχρι να φτάσουν στον πάνω κόσμο. Μέσα στην αγωνία του και ενώ οι πρώτες αχτίδες του ηλιου, αρχισαν να φαίνονται στο δρόμο τους, με αγάπη και πόθο στην καρδιά, γυρισε -πριν βγουν απο τον κάτω κοσμο- και η Ευρυδίκη εξαφανίστηκε σαν φάντασμα γυρίζοντας πάλι στο κάτω κόσμο.

Νεαρή γυναίκα από τη Θράκη φέρει το κεφάλι του Ορφέα, του Gustave Moreau (1865)

Οι Μαινάδες μέσα στην εκσταση των βακχικων μυστηριών θα κατασπαράξουν τον Ορφέα.



Το κεφάλι και η λύρα του, έπεζε ακομη θρηνητικά τραγούδια, οταν επέπλευσαν από τον Έβρο ως την Μεσογειακή ακτή. Εκεί, οι άνεμοι και τα κύματα τα μετέφεραν στη Λεσβιακή ακτή, όπου οι κάτοικοι έθαψαν το κεφάλι του και ένας ναός κατασκευάστηκε προς τιμήν του κοντά στην Άντισσα] Αυτός ο ναός-μαντείο εντοπίστηκε πρόσφατα σε σπήλαιο κοντά στο σημερινό χωριό της Άντισσας Η λύρα μεταφέρθηκε στον ουρανό από τις Μούσες και τοποθετήθηκε ανάμεσα στα αστέρια. Οι Μούσες συνέλεξαν και τα κομμάτια του κορμιού του και τα έθαψαν κάτω από τον Όλυμπο, όπου τα αηδόνια κελαηδούσαν πάνω από τον τάφο του. Η ψυχή του επέστρεψε στον κάτω κόσμο, όπου επανενώθηκε τελικά με την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Όσο για την λύρα του, έγινε αστερισμός στον ουράνιο θόλο.